|
Η ΕΚΑΤΟΝΤΑΠΥΛΙΑΝΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥ
O ναός της
Παναγίας Εκατονταπυλιανής είναι το σημαντικότερο θρησκευτικό
μνημείο του νησιού και ένα από τα σπουδαιότερα παλαιοχριστιανικά
μνημεία της Ελλάδας. Ιδρύθηκε στις αρχές του 4ου αιώνα μ.Χ.
Σύμφωνα με
την παράδοση, κατά τη διάρκεια του ταξιδιού της Αγίας Ελένης
προς τους Άγιους τόπους, το καράβι της έπεσε σε θαλασσοταραχή
και σταμάτησε στην Πάρο. Εκεί, η Ελένη προσευχήθηκε σ’ ένα μικρό
ξωκλήσι και έταξε στη Παναγία να κτίσει σ’ αυτό το σημείο μια
μεγάλη εκκλησία μόλις εκπληρώσει το σκοπό του ταξιδιού της (να
βρει δηλαδή το Τίμιο Σταυρό).
Όσο αφορά
την εκπλήρωση του τάματος υπάρχουν δύο εκδοχές. Η μία αναφέρει
ότι η ίδια η Ελένη έκτισε την εκκλησία, ενώ η δεύτερη και
επικρατέστερη θέλει το γιο της Κωνσταντίνο, τον πρώτο
αυτοκράτορα του Βυζαντίου, να ιδρύει την Εκατονταπυλιανή μετά το
θάνατο της μητέρας του, ως εκπλήρωση του ιερού της χρέους.
Ο ναός
είναι αφιερωμένος στη Κοίμηση της Θεοτόκου. Το αρχικό οικοδόμημα
ήταν μια τρίκλιτη βασιλική εκκλησία. Αργότερα, ο αυτοκράτορας
Ιουστινιανός (527-565), άλλαξε τη μορφή της και από τότε
παραμένει ως έχει.
Η ονομασία
Εκατονταπυλιανή με την οποία είναι γνωστή η εκκλησία εμφανίστηκε
για πρώτη φορά το 1586 σε έγγραφό του τότε Πατριάρχη
Κωνσταντινουπόλεως, Θεολήπτου Β΄.
Οι
κάτοικοι του νησιού συνέδεαν την Εκατονταπυλιανή με την Αγία
Σοφία της Κωνσταντινούπολης, επειδή ήταν τόσο μεγαλοπρεπής ναός,
όσο εκείνος της Αγίας Σοφίας με τις 100 πύλες. Βέβαια υπάρχει κι
ένα τοπικός θρύλος που λέει ότι η εκκλησία έχει 100 πόρτες.
Η ονομασία
Καταπολιανή, που επίσης χρησιμοποιούν πολύ οι ντόπιοι, έχει να
κάνει με τη τοποθεσία που είναι κτισμένη, προς τη μεριά της
πόλης. Ο όρος αυτός υπάρχει και σε έγγραφο του δούκα του
Αρχιπελάγους Ιωάννη, που χρονολογείται από τα μέσα του 16ου
αιώνα.
Η
ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΤΟΥ ΝΑΟΥ
Ο
ιδιαίτερα εντυπωσιακός και επιβλητικός ναός, που είναι
αφιερωμένος στην Κοίμηση της Θεοτόκου, αποτελείται από ένα
συγκρότημα οικοδομημάτων. Συγκεκριμένα, εκτός από τον κυρίως
ναό, περιλαμβάνει πέντε παρεκκλήσια (του Αγίου Νικολάου, των
Αγίων Αναργύρων, του Αγίου Φιλίππου, της Αγίας Θεοδοσίας, του
Αγίου Δημητρίου και της Οσίας Θεοκτίστης), τον περίβολο με τα
κελιά, την αυλή και το Βαπτιστήριο, το οποίο είναι το αρχαιότερο
και το καλύτερα διατηρημένο σε όλη την ορθόδοξη ανατολή. Έχει
μαρμάρινη σταυρική κολυμπήθρα κι εκεί βαπτίζονταν οι χριστιανοί
σε μεγάλη ηλικία, πριν καθιερωθεί ο νηπιοβαπτισμός.
Η εικόνα
της Παναγίας που κρατά στα χέρια της το Θείο Βρέφος, βρίσκεται
μέσα στον κυρίως ναό. Είναι επαργυρωμένη, επιχρυσωμένη και
διακοσμημένη με πολύτιμους λίθους και μαργαριτάρια. Τα πρόσωπα
του Χριστού και της Παναγίας, είναι ζωγραφισμένα.
Γύρω από
την εικόνα υπάρχει διακόσμηση με 33 εικονίδια, που και αυτά
είναι επάργυρα. Στις τέσσερις γωνίες υπάρχουν οι εικόνες που
αναπαριστούν τους Ευαγγελιστές Ματθαίο, Ιωάννη, Μάρκο και Λουκά.
Στο κάτω μέρος υπάρχει μικρή εικόνα της Ζωοδόχου Πηγής, η οποία
είναι αφιέρωση του ηγεμόνα της Μολδοβλαχίας Νικολάου Μαυρογένη
και της οικογένειάς του και φέρει τη χρονολογία 1788.
ΤΟ
ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΟΥ ΝΑΟΥ
Στο ναό
λειτουργεί και Βυζαντινό Μουσείο. Εκεί θα δείτε σπάνια
εκκλησιαστικά κειμήλια και αξιόλογες βυζαντινές εικόνες. Ανάμεσά
τους ξεχωρίζουν οι εικόνες του Αγίου Γεωργίου, που χρονολογείται
από τον 15ο αιώνα και του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου, που
χρονολογείται από τον 16ο αιώνα. Επίσης, μία ασημένια πόρπη και
ένα αργυρό ποτήρι κοινωνίας της Βυζαντινής περιόδου, ανήκουν στα
εκθέματα που τραβούν τη προσοχή του επισκέπτη.
ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥ
Η
μακραίωνη ιστορία της Πάρου είναι πλούσια σε γεγονότα που
συγκλόνισαν το νησί και γενικότερα τις Κυκλάδες. Γνώρισε
περιόδους δόξας και οικονομικής ευρωστίας, αλλά και παρακμής. Σε
κάθε χρονική περίοδο άνηκε στους πρωταγωνιστές.
Η Πάρος
είναι ένα από τα λίγα νησιά του Αιγαίου, στο οποίο αναπτύχθηκε
και ο Μινωικός πολιτισμός. Εξάλλου ως ιδρυτής της αρχαίας πόλης
της Πάρου φαίνεται ότι ήταν ο Κρητικής καταγωγής Αλκαίος. Και οι
πρώτοι κάτοικοι ήταν άποικοι από τη Κρήτη. Γι’ αυτό και η πόλη
ονομαζόταν Μίνωα, προς τιμήν του βασιλιά του Μινωικού κράτους.
Ήταν κτισμένη στην ίδια θέση που βρίσκεται και η σημερινή
πρωτεύουσα του νησιού. Η πόλη αυτή αποτέλεσε ένα από τα
σημαντικότερα λιμάνια του Μινωικού πολιτισμού και Σύμφωνα με τα
αρχαιολογικά ευρήματα άκμασε το 3.000 π.Χ.
ΑΡΧΑΙΑ
ΧΡΟΝΙΑ
Γύρω στο
1100 π.Χ, όταν οι Δωριείς έκαναν επιθέσεις στην Αρκαδία,
κάτοικοι της περιοχής κατέφυγαν στο νησί. Αρχηγός τους ήταν ο
Πάρος, από τον όποίο πήρα και το νησί το όνομά του.
Οι
Παριανοί, από τα αρχαία χρόνια ανέπτυξαν τη γεωργία και το
εμπόριο. Τον 8 π.Χ. αιώνα η Πάρος ήταν ισχυρή ναυτική δύναμη και
αποτελούσε το διοικητικό και εμπορικό κέντρο του Αιγαίου.
Τον 6ο
αιώνα π.Χ. αρχίζει η περίοδος της πτώση της παντοδυναμίας του
νησιού. Οι μακροχρόνιοι πόλεμοι με τη γειτονική Νάξο,
αποδυναμώνουν το νησί, το οποίο παύει πλέον να αποτελεί το
κέντρο του Αιγαίου.
Στις αρχές
του 5ου αιώνα π.Χ., οι Παριανοί συμμαχούν με τους Πέρσες. Η
Πάρος έγινε η βάση του Περσικού στόλου στον Ελλαδικό χώρο.
Στη μάχη
του Μαραθώνα το 490 π.Χ. οι Παριανοί πολέμησαν στο πλευρό των
Περσών και ηττήθηκαν. Το 479 π.Χ. στη ναυμαχία της Μυκάλης, η
Πάρος υποτάχθηκε στο κράτος των Αθηνών.
Το 338
π.Χ. η Πάρος περνά στην κυριαρχία της Μακεδονίας στην οποία και
παρέμεινε μέχρι και το 145 π.Χ., οπότε πέρασε στην κατοχή των
Ρωμαίων.
Η Ρωμαϊκή
κυριαρχία διήρκεσε ως το 88 π.Χ. Την περίοδο αυτή η Πάρος
γνώρισε τη παρακμή, τόσο σε οικονομικό όσο και σε πνευματικό
επίπεδο.
ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ
ΧΡΟΝΙΑ
Τον 1ο μ.Χ.
αιώνα οι Παριανοί – παρόλο που ακόμη βρίσκονταν υπό Ρωμαϊκή
κατοχή – εκχριστιανίστηκαν.
Τον 4ο
αιώνα το νησί πέρασε στην κυριαρχία της Βυζαντινής
Αυτοκρατορίας. Τότε ιδρύθηκε στο νησί ο περίφημος ναός της
Παναγίας Εκατονταπυλιανής ή Καταπολιανής από τον ίδιο τον Μέγα
Κωνσταντίνο, τον πρώτο Αυτοκράτορα του Βυζαντίου, ως εκπλήρωση
του τάματος της μητέρας του, Ελένης, στην Παναγία. Πρόκειται για
ένα από τα σημαντικότερα, σωζόμενα βυζαντινά μνημεία σε όλη την
Ελλάδα.
ΕΝΕΤΟΚΡΑΤΙΑ
Το 1207, η
Πάρος πέρασε στην κατοχή των Ενετών και αποτέλεσε μέλος του
δουκάτου του Αιγαίου, που ίδρυσε ο Μάρκος Σανούδος.
Από το
1389 μέχρι και το 1537 περνά στην κατοχή της Φραγκικής
δυναστείας των Σωμαρίπων, οι οποίοι ανέδειξαν την Πάρο σε
εμπορικό κέντρο.
ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ
Το 1537, ο
Τουρκικός στόλος κατέλαβε το νησί. Το λιμάνι της Πάρου
μετατράπηκε σε πολεμικό ναύσταθμο του Τουρκικού στόλου.
Κατά την
διάρκεια της Ελληνικής Επανάστασης, η Πάρος δε διέθεσε κανένα
πλοίο στον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα.
Έλαβε
μέρος όμως στον ένοπλο αγώνα κατά των Τούρκων.
Το 1830,
σύμφωνα με τη συνθήκη του Λονδίνου, η Πάρος όπως και όλα τα
νησιά των Κυκλάδων προσαρτήθηκε στο Ελληνικό κράτος
ΚΟΙΛΑΔΑ ΤΩΝ ΠΕΤΑΛΟΥΔΩΝ
Σε
απόσταση 5 χιλιομέτρων από την Παροικιά, στο δρόμο προς την
Αλυκή συναντάμε την κοιλάδα με τις πεταλούδες. Πρόκειται για μια
περιοχή απείρου φυσικού κάλλους. Στην καταπράσινη κοιλάδα
βρίσκουν καταφύγιο πολλά είδη πολύχρωμων πεταλούδων. Τα
τρεχούμενα νερά και η πυκνή βλάστηση δημιουργούν έναν επίγειο
παράδεισο. Επισκεφθείτε τον!
ΝΑΟΙ ΚΑΙ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΑΡΟ
ΑΓΙΟΣ
ΓΕΩΡΓΙΟΣ
Κοντά στο
γραφικό λιμανάκι της Νάουσας, βρίσκεται η καθολική εκκλησία του
Αγίου Γεωργίου που χρονολογείται από τον 16ο αιώνα. Στο
εσωτερικό του ναού σώζονται οι τάφοι του του τελευταίου δούκα
της Πάρου Μπερνάντο Σαγκρέντο και του πειρατή Αυγουστίνο
Γκρεβελιέρ.
Το 1770,
όταν οι Ρώσοι κατέλαβαν την Πάρο οι Ρώσοι, ο ναός καταστράφηκε.
Επισκευάστηκε λίγα χρόνια αργότερα αλλά στη πάροδο των χρόνων
υπέστη πολλές καταστροφές και παρέμεινε μισογκρεμισμένος ως το
1980 που επισκευάστηκε με απόφαση της αρχιεπισκοπής. Αξίζει να
τον επισκεφθείτε για να θαυμάσετε τον πλούσιο εσωτερικό του
διάκοσμο.
ΑΓΙΑ
ΤΡΙΑΔΑ
Η εκκλησία
της Αγίας Τριάδας βρίσκεται στο χωριό Λεύκες. Ιδρύθηκε στις
αρχές του 18ου αιώνα. Ξεχωρίζει για την ιδιαίτερη αρχιτεκτονική
της. Θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα μνημεία μαρμαρογλυπτικής
τέχνης στο νησί, καθώς το μάρμαρο είναι το υλικό που κυριαρχεί.
Μαρμάρινα κωδωνοστάσια, μαρμάρινο τέμπλο, άμβωνας, δάπεδα,
εσωτερικοί κίονες, όλα είναι κατασκευασμένα από το λευκό παριανό
μάρμαρο.
ΜΟΝΗ ΑΓΙΟΥ
ΑΝΤΩΝΙΟΥ
Βρίσκεται
στη Μάρπησσα, στο λόφο του Κεφάλου. Ιδρύθηκε στα τέλη του 15ου
αιώνα. Στα τέλη του 18ου αιώνα βρισκόταν υπό την προστασία του
τότε ηγεμόνα της Βλαχίας, Νικολάου Μαυρογένη.
Εντύπωση
προκαλεί ο πλούσιος εσωτερικός διάκοσμος της μονής. Ξεχωρίζει η
τοιχογραφία που παρουσιάζει τη Δευτέρα Παρουσία, που
χρονολογείται από τον 16ο αιώνα. Αξιόλογο είναι και το
ξυλόγλυπτο τέμπλο του ναού.
ΜΟΝΗ
ΚΟΙΜΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ ή ΑΓΙΑ ΜΟΝΗ
Το
μοναστήρι βρίσκεται στη Μάρπησσα και χρονολογείται από τον 17ο
αιώνα. Οι ντόπιοι το αποκαλούν Αγία Μονή. Στο εσωτερικό του ναού
θα δείτε αξιόλογες τοιχογραφίες, ενώ διατηρούνται σε καλή
κατάσταση και τα κελιά των μοναχών.
ΜΟΝΗ
ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΜΥΡΤΙΔΙΩΤΙΣΣΑΣ
Η μονή της
Παναγιάς της Μυρτιδιώτισσας βρίσκεται στη Παροικιά και
συγκεκριμένα στη θέση Θαψανά. Δεν είναι γνωστή η χρονολογία
ίδρυσής της. Ανακαινίστηκε το 1670 και το 1936.
ΜΟΝΗ ΑΓΙΟΥ
ΙΩΑΝΝΟΥ ΤΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ
Η μονή του
Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου χρονολογείται από τον 17ο αιώνα και
βρίσκεται στην τοποθεσία Απάτι στις Λεύκες. Σε έγγραφα του 18ου
αιώνα αναφέρεται ως μονή του Απάτου, λόγω της τοποθεσίας στην
οποία βρίσκεται. Αξίζει να την επισκεφθείτε για να δείτε τις
αξιόλογες τοιχογραφίες και εικόνες που διαθέτει.
ΜΟΝΗ ΑΓΙΟΥ
ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ
Η μονή του
Αγίου Αθανασίου βρίσκεται στη Νάουσα. Ιδρύθηκε τον 17ο αιώνα και
έχει τη μορφή καστρομονάστηρου. Στα μέσα του 17ου αιώνα
μετατράπηκε σε καθολικό σχολείο από το τάγμα των Καπουτσίνων.
Στα τέλη του 18ου αιώνα το μοναστήρι έγινε και πάλι ορθόδοξο.
για άλλη μια φορά.
Σήμερα,
στη μονή του Αγίου Αθανασίου στεγάζεται η βυζαντινή συλλογή της
Νάουσας.
ΜΟΝΗ
ΚΟΙΜΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ
Είναι μια
από τις παλαιότερες μονές της Πάρου. Χρονολογείται από τον 16ο
αιώνα και βρίσκεται στο λόφο του Κεφάλου, στη Μάρπησσα. Στο
εσωτερικό της σώζονται τοιχογραφίες της εποχής της ίδρυσής της.
Κατά τη διάρκεια του 16ου αιώνα υπήρξε μετόχι της μονής του
Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου στην Πάτμο.
ΜΟΝΑΣΤΗΡΙ
ΛΟΓΓΟΒΑΡΔΑΣ
Βρίσκεται
στο δρόμο που οδηγεί από τη Παροικιά στη Νάουσα, στη θέση
Λογγοβάρδα. Ιδρύθηκε τον 17ο αιώνα και συνδυάζει τη φρουριακή
αρχιτεκτονική με την κυκλαδίτικη παράδοση.
Περιλαμβάνει δυο εκκλησίες, του Αγίου Σαμψών και της Ζωοδόχου
Πηγής. Κατά τον 19ο αιώνα η μονή γνώρισε μεγάλη ακμή. Οι μοναχοί
της μονής είχαν διακριθεί για το φιλανθρωπικό τους έργο. Στο Β’
Παγκόσμιο Πόλεμο αποτέλεσε κρησφύγετο των κυνηγημένων Παριανών.
Σήμερα το
μοναστήρι το επισκέπτονταί πολλοί πιστοί για να μάθουν την
ιστορία του και να θαυμάσουν την έξοχη αρχιτεκτονική του και τα
θρησκευτικά κειμήλια που διαθέτει.
ΜΟΝΗ ΑΓΙΟΥ
ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΛΑΓΚΑΔΑ
Η μονή του
Αγίου Γεωργίου ιδρύθηκε τον 16ο αιώνα. Είναι κτισμένη πάνω σε
λόφο στα νοτιοδυτικά της Μάρπησσας. Είναι το μοναστήρι στο οποίο
ασκήτευε ο πολιούχος Άγιος του νησιού, ο Άγιος Αρσένιος. Η μονή
που γνώρισε περιόδους ακμής, εγκαταλείφθηκε τη δεκαετία του ’50.
Το 1994 επισκευάστηκε και σήμερα επαναλειτουργεί.
ΜΟΝΗ ΑΓΙΟΥ
ΙΩΑΝΝΗ ΤΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ
Είναι
κτισμένο στη βορειοδυτική πλευρά του κόλπου της Νάουσας.
Ιδρύθηκε τον 16ο αιώνα. Η αρχιτεκτονική του δόμηση βασίζεται στη
κυκλαδίτικη παράδοση. Στο εσωτερικό του ναού θα δείτε αξιόλογες
τοιχογραφίες της εποχής της ίδρυσής του.
Η ΝΑΟΥΣΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥ
Η Νάουσα,
το αλλοτινό ήσυχο ψαροχώρι της Πάρου, βρίσκεται στη βόρεια
πλευρά του νησιού και σε απόσταση 10 χλμ. από τη πρωτεύουσα.
Είναι κτισμένη γύρω από ένα πανέμορφο, ασφαλές λιμανάκι. Το
γραφικό αυτό λιμάνι είναι ένα πραγματικό στολίδι του νησιού και
για πολλούς το ωραιότερο του Αιγαίου.
Η όμορφη
κωμόπολη της Νάουσας χάρη στην αυθεντική κυκλαδίτικη ταυτότητά
της και τις φυσικές ομορφιές της αποτελεί αγαπημένο προορισμό
των Ελλήνων αλλά και των αλλοδαπών επισκεπτών του νησιού. Όλοι
γοητεύονται από τη λάμψη της και θέλουν να παρατείνουν την
επίσκεψή τους σ’ αυτήν. Έτσι, η Νάουσα εξελίχθηκε σε ένα
πολυσύχναστο τουριστικό θέρετρο. Στην περιοχή υπάρχουν αρκετά
ξενοδοχεία και πολλές τουριστικές επιχειρήσεις.
Η βόλτα
στον παραδοσιακό οικισμό της Νάουσας είναι μια μοναδική
εμπειρία. Περπατώντας κανείς στα στενά πλακόστρωτα δρομάκια και
παρατηρώντας την ομοιομορφία στην αρχιτεκτονική δόμηση των
σπιτιών και των εκκλησιών που συναντά, καταλαβαίνει τη
μοναδικότητα της κυκλαδίτικης ομορφιάς.
Κατά την
παραμονή σας στη Νάουσα επισκεφθείτε το Λαογραφικό Μουσείο, στο
οποίο θα δείτε μια αξιόλογη συλλογή από παραδοσιακές φορεσιές,
καθώς και το μουσείο Βυζαντινής και Μεταβυζαντινής τέχνης που
φιλοξενεί σημαντικά εκθέματα. Επίνειο της περιοχής είναι το
μικρό λιμανάκι με τα δεκάδες ψαροκάικα αραγμένα να περιμένουν
τον ΄΄καπετάνιο΄΄ τους για να βγουν στ’ ανοιχτά. Στην είσοδό του
βρίσκεται το Ενετικό κάστρο, το οποίο κτίστηκε τον 14ο αιώνα.
Χαρακτηριστικές είναι οι παλιές αποθήκες των ψαράδων που
βρίσκονται γύρω από το λιμάνι και έχουν μετατραπεί σε μπαράκια,
ταβέρνες και εστιατόρια. Εκεί, το βράδυ χτυπά η καρδιά της
πόλης. Ντόπιοι και τουρίστες διασκεδάζουν στα ίδια στέκια και
σαν ανάψει το κέφι γίνονται όλοι μια παρέα και χορεύουν και
τραγουδούν στους ρυθμούς της νησιώτικης μουσικής.
Από τη
Νάουσα ο επισκέπτης μπορεί να προσεγγίσει πολλές από τις
δημοφιλέστερες παραλίες του νησιού. Οι πιο κοντινές στο χωριό
είναι η αμμουδιά των Αγίων Αναργύρων και οι συνεχόμενες παραλίες
Μικρό και Μεγάλο Πιπέρι. Στα νότια της Νάουσας βρίσκεται η πιο
διάσημη και πολυσύχναστη παραλία του νησιού, οι Κολυμπήθρες. Τα
σμιλεμένα βράχια της μοιάζουν με φυσικό γλυπτό. Το όνομά της το
χρωστά στο ιδιόμορφο σχήμα της. Περιτριγυρισμένη καθώς είναι από
βράχια σχηματίζει μια φυσική κολυμπήθρα. Είναι από τις πιο
οργανωμένες παραλίες του νησιού
ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΚΑΙ ΟΙΚΙΣΜΟΙ Της ΠΑΡΟΥ
ΝΑΟΥΣΣΑ
ΠΑΡΟΙΚΙΑ
ΚΟΛΥΜΠΗΘΡΕΣ
ΑΛΥΚΗ
ΠΟΥΝΤΑ
ΠΙΣΩ
ΛΙΒΑΔΙ
ΧΡΥΣΗ ΑΚΤΗ
ΣΑΝΤΑ
ΜΑΡΙΑ
ΔΡΥΟΣ
ΑΜΠΕΛΑΣ
ΛΟΓΑΡΑΣ
ΛΕΥΚΕΣ
ΜΑΡΠΗΣΣΑ
ΑΓΙΑ
ΕΙΡΗΝΗ
ΛΟΓΑΡΑΣ
ΚΩΣΤΟΣ
ΤΣΑΡΔΑΚΙΑ
ΜΠΟΥΝΤΑΡΙ
ΠΑΡΟΣ – ΧΡΗΣΙΜΑ ΤΗΛΕΦΩΝΑ
ΔΗΜΟΣ
ΠΑΡΟΥ 22840 21200, 21222
ΔΗΜΟΤΙΚΟ
ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑ ΝΑΟΥΣΑΣ 22840 51220
ΔΗΜΟΤΙΚΟ
ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑ ΛΕΥΚΩΝ 22840 41617
ΔΗΜΟΤΙΚΟ
ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑ ΜΑΡΠΗΣΣΑΣ 22840 41217
ΔΗΜΟΤΙΚΟ
ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑ ΑΓΚΑΙΡΙΑΣ 22840 91283
ΔΗΜΟΤΙΚΟ
ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑ ΚΩΣΤΟΥ 22840 29025
ΔΗΜΟΤΙΚΟ
ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑ ΑΡΧΙΛΟΧΟΥ 22840 41173
ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ
ΑΝΤΙΠΑΡΟΥ 22840 61570
ΛΙΜΕΝΑΡΧΕΙΟ ΠΑΡΟΙΚΙΑΣ 22840 21240
ΛΙΜΕΝΙΚΟΣ
ΣΤΑΘΜΟΣ ΝΑΟΥΣΑΣ 22840 51250
ΛΙΜΕΝΙΚΟΣ
ΣΤΑΘΜΟΣ ΑΝΤΙΠΑΡΟΥ 22840 61231
ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ
ΠΑΡΟΙΚΙΑΣ 22840 23333
ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ
ΝΑΟΥΣΑΣ 22840 41202
ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΜΑΡΠΗΣΣΑΣ 22840 41202
ΚΕΝΤΡΟ
ΥΓΕΙΑΣ 22840 22500 – 2
ΙΑΤΡΙΚΟ
ΚΕΝΤΡΟ 22840 22477
ΑΓΡΟΤΙΚΟ
ΙΑΤΡΕΙΟ ΜΑΡΠΗΣΣΑΣ 22840 41205
ΑΓΡΟΤΙΚΟ
ΙΑΤΡΕΙΟ ΝΑΟΥΣΑΣ 22840 51216
ΑΓΡΟΤΙΚΟ
ΙΑΤΡΕΙΟ ΚΩΣΤΟΥ 22840 23730
ΑΓΡΟΤΙΚΟ
ΙΑΤΡΕΙΟ ΛΕΥΚΩΝ 22840 41728
ΑΓΡΟΤΙΚΟ
ΙΑΤΡΕΙΟ ΜΑΡΜΑΡΩΝ 22840 41065
ΑΓΡΟΤΙΚΟ
ΙΑΤΡΕΙΟ ΑΓΚΑΙΡΙΑΣ 22840 91277, 92009
ΙΕΡΟ
ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ ΕΚΑΤΟΝΤΑΠΥΛΙΑΝΗΣ 22840 21243, 24807
ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΠΑΡΟΥ 22840 21231
ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ
ΜΟΥΣΕΙΟ ΠΑΡΟΥ 22840 21243
ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ
ΜΟΥΣΕΙΟ ΝΑΟΥΣΑΣ 22840 53261
ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟ
ΜΟΥΣΕΙΟ ΝΑΟΥΣΑΣ 22840 52284, 52246 |
